Steeds meer bewoners van appartementen zoeken naar manieren om hun zelf opgewekte zonnestroom slimmer zelf te gebruiken. Nu terugleveren aan het net minder aantrekkelijk wordt en het zelfverbruik steeds belangrijker, komt ook de stekker-thuisbatterij in beeld. Toch leeft nog vaak het idee dat thuisbatterijen alleen geschikt zijn voor huizen met een hoog stroomverbruik en een eigen dak.
Dat beeld klopt niet helemaal. Juist plug-and-play thuisbatterijen zijn ontwikkeld om zonder ingrijpende installatie toch energie op te slaan, wat ze in theorie ook interessant maakt om te installeren in appartementen. In combinatie met zonnepanelen op een plat dak, aan een gevel of zelfs aan een balkonreling kan een stekker-thuisbatterij helpen om meer van de opgewekte stroom zelf te benutten.
Betekent dat dat een stekker-thuisbatterij altijd zomaar mag in een appartement? En hoe zit het met zonnepanelen, de VvE en relatief nieuwe oplossingen zoals lichtgewicht panelen? Het korte antwoord is: ja, het kan, maar er zijn wel degelijk aandachtspunten waar bewoners van appartementen rekening mee moeten houden.
Wat is een stekker-thuisbatterij en waarom is juist dit type thuisbatterij geschikt voor appartementen?
Een stekker-thuisbatterij is een thuisbatterij die je eenvoudig via een gewoon stopcontact aansluit. In tegenstelling tot vaste thuisbatterijen zijn er meestal geen aanpassingen aan de meterkast nodig en kan je de installatie volledig zelf uitvoeren. De batterij laadt automatisch op wanneer er stroom beschikbaar is, bijvoorbeeld van zonnepanelen, en levert die energie later weer terug aan je woning wanneer je stroom verbruikt.
Het plug-and-play karakter maakt een stekker-thuisbatterij een interessante optie voor appartementen. In veel appartementen is het aanpassen van de meterkast complex, kostbaar of simpelweg niet toegestaan. Een stekker-thuisbatterij werkt volledig binnen de bestaande elektrische installatie en blijft daardoor laagdrempelig in gebruik en installatie.
Vermogen
Een stekker-thuisbatterij heeft een lager vermogen dan een vaste thuisbatterij, maar is daarmee niet per definitie beperkt tot alleen kleinschalig gebruik. Afhankelijk van het type en merk ligt het continue ontlaadvermogen meestal tussen ongeveer 800 en 2500 watt. Daarmee kan een stekker-thuisbatterij een aanzienlijk deel van het dagelijkse huishoudelijke stroomverbruik overnemen.
Wanneer je structureel boven de 800 watt wilt ontladen, is het verstandig om de batterij aan te sluiten op een eigen groep, zonder andere apparaten. Zo voorkom je overbelasting en blijft de installatie overzichtelijk en veilig. Bij sommige merken is het bovendien mogelijk om meerdere batterijen parallel te gebruiken voor nog meer vermogen. In dat geval is het aan te raden het vermogen te verdelen over meerdere fasen (bij 2500 watt of meer), indien er uiteraard sprake is van een driefase aansluiting.
Mobiele thuisbatterij
Een ander voordeel is flexibiliteit. Omdat de batterij niet vast is aangesloten, kan deze relatief eenvoudig worden verplaatst of verwijderd. Dat is relevant voor bewoners die huren, in een VvE wonen of hun installatie in de toekomst willen aanpassen of meeverhuizen. Tegelijk betekent dit ook dat de stekker thuisbatterij in vergelijking met een vaste thuisbatterij altijd binnen de grenzen van een standaard groep moet blijven, wat invloed heeft op het maximale laad- en ontlaadvermogen.
Geschikt voor plaatsing op het balkon
Daarnaast zijn stekker-thuisbatterijen ook geschikt voor plaatsing op een balkon, bijvoorbeeld in combinatie met balkon-zonnepanelen. In andere landen, zoals Duitsland, is dit al een veelvoorkomend concept. Daar wordt vaak gesproken over een balkoncentrale: een compacte combinatie van zonnepanelen, micro-omvormer en soms een thuisbatterij. Op een aantal stekker-thuisbatterijen van Zendure, Anker SOLIX en Indevolt kan je zelfs direct zonnepanelen aansluiten.
In Nederland zie je nog weinig balkonzonnepanelen, maar de verwachting is dat dit snel zal veranderen. Niet alleen door het afbouwen van de salderingsregeling, waardoor terugleveren minder aantrekkelijk wordt, maar ook door de snelle ontwikkeling van lichtgewicht en flexibele zonnepanelen. Deze panelen zijn dunner, lichter en eenvoudiger te plaatsen dan traditionele panelen, waardoor ze beter geschikt zijn voor plaatsing op balkons, gevels en daken met beperkte draagkracht.
Zonnepanelen bij een appartement: welke opties zijn er?
Zonnepanelen op een plat dak
Bij appartementen met een plat dak is het plaatsen van zonnepanelen in veel gevallen goed mogelijk, maar de eigendomssituatie speelt hierbij een belangrijke rol. In sommige complexen is het dak volledig gemeenschappelijk eigendom van de VvE, terwijl in andere gevallen delen van het dak zijn toegewezen aan individuele appartementseigenaren.
Vaak wordt bij een gemeenschappelijk dak gekozen voor een collectieve VvE-oplossing, waarbij zonnepanelen gezamenlijk worden aangeschaft en de opbrengst wordt verdeeld of verrekend. Dit vraagt om besluitvorming binnen de VvE, maar kan schaalvoordelen en een gelijkmatige verdeling opleveren. In bepaalde situaties zijn echter ook individuele installaties mogelijk, bijvoorbeeld wanneer het dak is opgesplitst in privé-delen of wanneer de VvE hier expliciet toestemming voor geeft.
Belangrijk aandachtspunt is de aansluiting op de eigen slimme meter. Voor een goede combinatie met een stekker-thuisbatterij moet de opgewekte stroom daadwerkelijk achter de eigen meter binnenkomen. Dit vereist soms extra bekabeling of afspraken over kabelroutes, zeker bij appartementen die niet direct onder het dak liggen.
Zonnepanelen aan een balkon of gevel
Een andere optie, die bij appartementen steeds populairder wordt, is het plaatsen van zonnepanelen aan een balkonreling of gevel. Deze zogeheten balkonpanelen worden vaak rechtstreeks aangesloten via een micro-omvormer of stekker-thuisbatterij en leveren stroom terug aan het eigen appartement.
Het vermogen van balkonopstellingen is doorgaans beperkt in vergelijking met een volledige installatie van zonnepanelen op het dak van een huis. Toch kan dit juist in combinatie met een stekker-thuisbatterij interessant zijn. Opgewekte stroom kan zo lokaal worden opgeslagen en later worden gebruikt, waardoor het eigen verbruik toeneemt en teruglevering wordt beperkt.
Welke zonnepanelen zijn geschikt voor op een balkon?
Voor balkons zijn vooral lichtgewicht en flexibele zonnepanelen geschikt. Deze panelen zijn dun, licht en eenvoudig te bevestigen aan een balkonreling of wand, zonder zware constructieve aanpassingen. Ze belasten het balkon minder dan traditionele glaspanelen en passen goed binnen VvE-richtlijnen. Merken als Zendure, EcoFlow en Jackery bieden compacte panelen die speciaal zijn ontworpen voor dit type toepassing.
Mag je altijd zonnepanelen plaatsen bij je appartement? De rol van de VvE
Wanneer heb je toestemming nodig?
Bij appartementen speelt de Vereniging van Eigenaren (VvE) een belangrijke rol bij het plaatsen van zonnepanelen of andere aanpassingen aan het gebouw. Toestemming van de VvE is in de meeste gevallen nodig wanneer er wijzigingen worden aangebracht aan de gevel, het balkon, het dak of andere gemeenschappelijke delen van het complex.
Dit geldt in het bijzonder voor de plaatsing van zonnepanelen die zichtbaar zijn vanaf buiten of waarbij sprake is van een constructieve ingreep, zoals bevestiging aan de balkonreling, gevelmontage of plaatsing op het gezamenlijke dak. Ook kabeldoorvoeren door gemeenschappelijke ruimtes vallen hier vaak onder. In zulke gevallen bepaalt de VvE of en onder welke voorwaarden deze aanpassingen zijn toegestaan.
Wanneer meestal geen toestemming nodig is
Voor het gebruik van een stekker-thuisbatterij binnenshuis is in veel gevallen geen expliciete toestemming van de VvE nodig. De batterij wordt aangesloten via een stopcontact en maakt onderdeel uit van de privé-installatie van het appartement, zonder vaste montage of aanpassing aan gemeenschappelijke voorzieningen.
Omdat een stekker-thuisbatterij niet vast is gemonteerd, wordt deze vaak gezien als een elektrisch apparaat, vergelijkbaar met bijvoorbeeld een wasmachine, airco of elektrische boiler. Zolang de batterij veilig wordt gebruikt, binnen de geldende vermogensgrenzen blijft en geen overlast veroorzaakt, valt deze doorgaans buiten de besluitvorming van de VvE.
Heb je als appartementencomplex gezamenlijk zonnepanelen op het dak liggen, dan kan je met een stekker-thuisbatterij via het stopcontact de thuisbatterij opladen. De zonnepanelen hoeven dus niet direct aangesloten te zijn op de thuisbatterij.
Praktische tip
Controleer altijd de splitsingsakte en het huishoudelijk reglement van de VvE voordat je zonnepanelen of andere zichtbare installaties plaatst. Hierin staat precies vastgelegd wat als privé- en wat als gemeenschappelijk eigendom wordt gezien.
Ook wanneer formeel geen toestemming nodig lijkt, loont het om de plannen vooraf te bespreken met de VvE of het bestuur. Transparant overleg voorkomt misverstanden en mogelijke discussies achteraf, zeker bij relatief nieuwe toepassingen zoals balkonpanelen en stekker-thuisbatterijen.
Veiligheid, netbelasting en regelgeving
Veiligheid is een belangrijk uitgangspunt bij het ontwerp van stekker-thuisbatterijen. Ze zijn specifiek ontwikkeld voor gebruik in woonomgevingen en beschikken daarom standaard over meerdere ingebouwde beveiligingslagen.
Batterijtechnologie
Een belangrijk onderdeel hiervan is de toegepaste batterijtechnologie. Vrijwel alle moderne stekker-thuisbatterijen maken gebruik van LFP-accucellen (lithium-ijzerfosfaat). Deze celchemie staat bekend om haar thermische stabiliteit en hoge veiligheid. LFP-cellen zijn aanzienlijk minder gevoelig voor oververhitting, overladen of beschadiging dan andere lithiumvarianten, wat het risico op brand of thermische runaway sterk beperkt.
BMS
Daarnaast zijn stekker-thuisbatterijen uitgerust met een uitgebreid batterijmanagementsysteem (BMS). Dit systeem bewaakt continu onder andere spanning, stroom, temperatuur en laadstatus van de batterij. Bij afwijkingen, zoals overbelasting, kortsluiting of een te hoge temperatuur, grijpt het systeem automatisch in door het laad- of ontlaadvermogen te beperken of de batterij volledig uit te schakelen.
Begrenzing
Ook aan de wisselstroomzijde zijn beveiligingen aanwezig. Denk aan bescherming tegen overstroom, overspanning en netafwijkingen. Het vermogen van stekker-thuisbatterijen is bewust begrensd, zodat ze veilig via een standaard stopcontact kunnen werken zonder de huisinstallatie te belasten. In combinatie met duidelijke installatievoorschriften helpt dit om overbelasting van groepen te voorkomen.
Veiligheidscertificaten en -normen
Tot slot zijn stekker-thuisbatterijen op de Europese markt voorzien van een CE-markering. Voor veilig gebruik in woningen is het daarnaast belangrijk dat de batterij wordt toegepast binnen de geldende installatie- en gebruiksrichtlijnen voor elektrische installaties. Hoewel correcte plaatsing en gebruik altijd belangrijk blijven, vormen deze ingebouwde veiligheidsmaatregelen de basis voor verantwoord gebruik van stekker-thuisbatterijen in appartementen.
Wanneer is een stekker-thuisbatterij in een appartement vooral interessant?
Een stekker-thuisbatterij is niet voor elke situatie even zinvol, maar kan in appartementen juist goed passen bij een aantal veelvoorkomende omstandigheden. Met name wanneer de mogelijkheden voor grootschalige opwek of installatie beperkt zijn, kan een compacte batterij een duidelijke meerwaarde bieden in vergelijking met een vaste thuisbatterij.
Bij beperkte PV-opwek, zoals enkele zonnepanelen op een balkon, gevel of een klein deel van een plat dak, ontstaan vaak kleine overschotten die niet altijd direct te benutten zijn. Een stekker-thuisbatterij kan deze energie tijdelijk opslaan, zodat de stroom later op de dag alsnog in het eigen huishouden wordt gebruikt.
Dit geldt vooral voor huishoudens met een lage eigenconsumptie overdag. Veel appartementbewoners zijn overdag niet thuis, waardoor opgewekte zonnestroom direct wordt teruggeleverd aan het net. Door deze energie op te slaan en ’s avonds te gebruiken, neemt het eigen verbruik toe zonder dat er ingrijpende aanpassingen nodig zijn.
Daarnaast spelen toenemende teruglever beperkingen een steeds grotere rol. Energieleveranciers verlagen vergoedingen voor teruggeleverde stroom en komen zelfs met terugleverboetes. In dat licht wordt het aantrekkelijker om opgewekte energie lokaal te gebruiken in plaats van deze terug te sturen naar het net.
Tot slot is er de afbouw van de salderingsregeling. Nu salderen vanaf 2027 verdwijnt, verschuift de focus van maximale opwek naar maximaal eigen gebruik van zonne energie.
Welke stekker-thuisbatterijen zijn een goede optie voor gebruik in een appartement?
Bij het kiezen van een stekker-thuisbatterij voor een appartement is vooral één aspect doorslaggevend: hoe eenvoudig kun je zonnepanelen koppelen aan het systeem. In een appartement is er meestal geen ruimte of mogelijkheid voor complexe of grote installaties, waardoor stekker-thuisbatterijen directe PV-aansluiting of een micro-omvormer duidelijk in het voordeel zijn.
Zendure
Zendure is één van de bekendste aanbieders van stekker-thuisbatterijen en richt zich sterk op modulair uit te breiden stekker-thuisbatterijen. De SolarFlow-serie is geschikt voor appartementen doordat ze plug-and-play werken en kunnen samenwerken met zonnepanelen via micro-omvormers of via PV-ingangen. Dankzij de modulaire opbouw kun je klein beginnen en later extra batterijcapaciteit toevoegen, wat goed past bij beperkte ruimte en een groeiende energiebehoefte.
De SolarFlow 800 Pro is geschikt om direct zonnepanelen op aan te sluiten
Anker SOLIX
Anker SOLIX focust met de Solarbank-serie nadrukkelijk op het direct aansluiten van een hoog vermogen aan zonnepanelen, waardoor ze ideaal zijn voor gebruik in appartementen. De Anker SOLIX Solarbank 3 Pro heeft geïntegreerde MPPT-ingangen, waardoor zonnepanelen rechtstreeks op de batterij aangesloten kunnen worden. Dat maakt ze bijzonder geschikt voor balkonpanelen en compacte PV-opstellingen, zonder extra omvormers of ingewikkelde installatie.
We hebben de Anker SOLIX Solarbank 3 Pro met direct aangesloten zonnepanelen getest
Indevolt
De Indevolt thuisbatterijen maken gebruik van LiFePO₄-accucellen en bieden vaak meerdere MPPT-ingangen en een uitgebreide app. Dit maakt Indevolt interessant voor appartement bewoners die meer controle willen over laad- en ontlaadgedrag en hun energiegebruik actief willen sturen. We hebben de Indevolt SolidFlex 2000 en Indevolt BK1600 reeds getest.
ZinVolt
Op de ZinVolt Power kan je ook zonnepanelen direct aansluiten, tot maximaal 1200 watt. Dit gaat via een Anderson-kabel die standaard wordt meegeleverd.
Hoymiles
Hoymiles is vooral bekend van de micro-omvormers, maar heeft ook eigen stekker-thuisbatterijen: de MS-A2 en de HiBattery AC. Helaas zijn deze batterijen niet modulair uit te breiden. Voor een merk als Hoymiles zou er meer mogelijk moeten zijn om ook op de stekker-thuisbatterijmarkt een prominentere rol te spelen, met een breder aanbod.
