Een stekker-thuisbatterij installeer je zelf, waardoor het erg belangrijk is om zelf zorg te dragen voor het veilig aansluiten van de stekker-thuisbatterij. Een stekker-thuisbatterij kan urenlang met een fors continu vermogen laden of ontladen, en dat vraagt meer van je stopcontact en bedrading dan een waterkoker die twee minuten aanstaat of een oven die dertig minuten 2500 watt nodig heeft voor een lasagneschotel. In dit artikel lopen we alle adviezen voor een veilige aansluiting langs, van het stopcontact tot de plek in huis, en laten we zien hoe je met je P1 Meter controleert of alles goed werkt.
Snel antwoord
Sluit een stekker-thuisbatterij altijd rechtstreeks aan op een geaard wandstopcontact, nooit via een verlengsnoer of stekkerdoos. Houd je aan de 800 watt-grens voor teruglevering via een stopcontact op een gedeelde groep en kies een droge, geventileerde plek op een onbrandbare ondergrond. Wil je meer vermogen, dan is een exclusieve groep aangelegd door een erkend installateur de veiligste route.
Waarom luistert het aansluiten van een thuisbatterij zo nauw?
Het verschil zit in de duur van de belasting. Een oven of waterkoker trekt kort een hoog vermogen, een thuisbatterij kan bij voldoende vermogen en capaciteit vele uren achter elkaar laden of ontladen op hoog vermogen. De eerste stekker-thuisbatterijen hadden een vermogen van 800 watt of iets meer, maar inmiddels ligt het gemiddelde laad- en ontlaadvermogen op 2.500 watt, en zien we zelfs merken die het veilig achten om met 3.500 watt naar het stroomnet in huis te ontladen. In combinatie met een mogelijke capaciteit van bijvoorbeeld 42 kWh betekent dat dat je in theorie maar liefst 12 uur zou kunnen ontladen op vol vermogen via het stopcontact.
Bedrading, stekkers en contactdozen worden daarbij continu belast en dus continu warm. Zelfs de B16 automaat in je groepenkast is niet ontworpen voor zo’n langdurige continubelasting op vol vermogen: elektriciens hanteren hiervoor de vuistregel dat je niet boven 80 procent van de nominale capaciteit moet uitkomen.
Bij een goede, moderne aansluiting is laden en ontladen met rond de 2.500 watt meestal geen probleem: bedrading voor stopcontactgroepen is sinds ongeveer 1975 standaard 2,5 mm² dik, ruim voldoende voor deze stromen. Woon je in een oudere woning, dan ligt dat anders. Daarvoor werd vaak met kabels van 1,5 mm² gewerkt, en bij de oudste woningen zit er soms zelfs nog verouderde VD-bedrading in de muur die minder goed bestand is tegen langdurige belasting. Twijfel je over de leeftijd of staat van je bedrading, laat die dan vooraf checken door een elektricien.
Los van de vaste bedrading gaat het met name mis bij zwakke schakels, zoals een los zittend stopcontact, een verlengsnoer met dunne adertjes van bijvoorbeeld 0,75 mm² of een stekkerdoos. Op zo’n zwakke plek ontstaat meer weerstand, en weerstand betekent warmte: bij een korte piekbelasting van een waterkoker heeft die warmte geen tijd om op te bouwen, maar bij uren achter elkaar hetzelfde vermogen wel. Die schakels, en in oudere woningen ook de bedrading zelf, bepalen de veiligheid van het hele systeem, niet de batterij zelf.
De vijf basisregels voor een veilige aansluiting
- Rechtstreeks in een geaard wandstopcontact: de stekker van de batterij hoort direct in de muur op een wandcontactdoos. Randaarde is verplicht; alle serieuze merken leveren een stekker met randaarde.
- Nooit een verlengsnoer of stekkerdoos ertussen: dit is de meest gemaakte fout. Verlengsnoeren en stekkerdozen zijn zelden berekend op urenlange continubelasting en vormen het grootste brandrisico.
- Maximaal 800 watt terugleveren via een stopcontact op een gedeelde groep: deze grens komt uit de installatienorm NEN 1010 en gebruiken veel merken als een installatierichtlijn. Meer vermogen ontladen is alleen verstandig op een exclusieve groep.
- Eén batterij per wandcontactdoos: hang geen tweede batterij of ander zwaar apparaat aan dezelfde dubbele contactdoos. De aansluiting erachter is op één belasting berekend.
- Droge, geventileerde plek op een onbrandbare ondergrond: denk aan een tegelvloer of betonnen vloer, met ruimte rondom voor ventilatie en buiten direct zonlicht.
Zit je stopcontact los in de muur, voelt het warm aan of zie je verkleuring rond de contactdoos? Gebruik het niet voor je thuisbatterij en laat het eerst controleren en vervangen door een elektricien.
Op welke groep sluit je de stekkerbatterij aan?
Een standaard groep in de meterkast is gezekerd op 16 ampère, oftewel zo’n 3.680 watt. Je thuisbatterij deelt die ruimte met alles wat verder op dezelfde groep zit. Een batterij die met 800 watt laadt terwijl op dezelfde groep een koelkast zit, past prima qua maximaal vermogen. Een batterij naast een inductiekookplaat is niet verstandig.
Zoek daarom eerst uit welke stopcontacten en apparaten op welke groep zitten. Dat doe je simpel met een groepenzoeker of door groepen één voor één uit te schakelen en te kijken wat uitvalt. Kies voor de batterij een groep waar geen grote verbruikers op zitten, zoals de kookplaat, oven, vaatwasser, wasmachine of laadpunt.
Wil je meer dan 800 watt ontladen, bijvoorbeeld 2.500 watt? Dan is een exclusieve groep verplicht: een eigen groep in de meterkast waar alleen de batterij op zit, aangelegd door een erkend installateur. Lees ook: waarom geldt de limiet van 800 watt voor stekker-thuisbatterijen?
B16 of B20-automaat voor een exclusieve groep?
Bij continu vermogen geldt de vuistregel om niet boven 80 procent van de capaciteit van je automaat te gaan. Voor een standaard B16-automaat is dat zo’n 2.940 watt. Wil je een model als de Anker SOLIX Solarbank Max AC op zijn volle 3.500 watt laten ontladen, dan zit je op 95 procent van de B16-capaciteit, ruim boven die veilige marge.
Een B20-automaat (20 ampère, 4.600 watt) biedt hier meer lucht: 3.500 watt komt dan uit op zo’n 76 procent, ruim binnen de 80 procent-regel. Let er wel op dat je een B20 niet zomaar op een bestaande groep met 2,5 mm² bedrading aansluit: voor dit vermogen is 4 mm² kabel aan te raden, en dat beoordeel en installeer je altijd samen met een erkend installateur.
Boven 2.500 watt raden we sowieso een vaste aansluiting aan in plaats van een stekker in een wandcontactdoos, ook als de groep en automaat hier in theorie wel geschikt voor zijn en de fabrikant ook zegt dat het geen probleem is. Een gewoon stopcontact en een gewone stekker zijn wat ons betreft echter niet ontworpen voor dit soort langdurig hoog vermogen. Twijfel je over de juiste automaat, kabeldikte of aansluitwijze? Laat dit altijd volledig door een installateur beoordelen, ook met het oog op de juiste aardlekbeveiliging.
Tip van de redactie
Voel de eerste week regelmatig aan de stekker
Een goede aansluiting wordt hooguit lauw. Voelt de stekker of het stopcontact na een uur laden op vol vermogen echt warm aan, dan is er iets mis met het contact of de bedrading. Verlaag dan het laadvermogen in de app en laat de aansluiting controleren.
Wat is de beste plek voor je stekker-thuisbatterij?
Binnen
De garage, berging of bijkeuken is meestal ideaal: droog, koel en met een stenen vloer. Houd minimaal 10 centimeter ruimte rond de batterij vrij voor ventilatie en zet er geen dozen, jassen of ander brandbaar materiaal tegenaan of bovenop.
Vermijd de slaapkamer, de vluchtroute (hal en trap) en kleine afgesloten kastjes zoals je meterkast. Dat advies komt overeen met wat de brandweer voor lithiumbatterijen aanhoudt: mocht er ooit iets misgaan, dan wil je er niet doorheen hoeven en moet rook zich niet ophopen waar je slaapt. Een rookmelder in dezelfde ruimte is een kleine moeite en moet dus bovenaan de prioriteitenlijst bij de voorbereidingen voorafgaand aan het aansluiten van de stekker-thuisbatterij.
Buiten
Veel stekker-thuisbatterijen van bijvoorbeeld Jackery, Zendure en Indevolt hebben een IP65-classificatie en mogen buiten staan. Let dan op de volgende punten: een overdekte plek uit de volle zon, een spatwaterdicht buitenstopcontact en de bedrijfstemperatuur. Onder het vriespunt laden de meeste batterijen niet meer, tenzij ze een zelfverwarmingsfunctie hebben.
Steek je een stekker in het off-grid stopcontact van je batterij? Dan vervalt op dat punt de IP65-bescherming, ook al is de rest van de behuizing waterdicht. Controleer daarnaast of de rubberen afdichtingen van eventuele connectoren aan de onderkant van de batterij nog goed sluiten, en voorkom dat de batterij deels onder water kan komen te staan door hem iets te verhogen, bijvoorbeeld met de meegeleverde pootjes of losse rubberen pootjes.
Wanneer schakel je een installateur in voor de installatie van een stekker-thuisbatterij?
Een erkend installateur is nodig zodra er echt aan de elektrische installatie gewerkt moet worden. Dat komt in de praktijk neer op drie situaties:
- Een vaste aansluiting in plaats van een stekker aansluiting.
- Een controle van je bestaande bekabeling, bijvoorbeeld als je twijfelt of die de continubelasting aankan.
- Het aanleggen van een nieuwe exclusieve groep in de meterkast.
Heb je al een vrije exclusieve groep, bijvoorbeeld die van de wasmachine? Dan hoeft er vaak niets nieuws aangelegd te worden. De meeste nieuwe wasmachines zijn energiezuiniger dan vroeger en daardoor prima geschikt voor een gedeelde groep. Weet je met de testmethode hierboven zeker dat die groep echt vrij is, dan is voor dit onderdeel geen installateur nodig.
De kosten van een exclusieve groep lopen uiteen. Reken als richtprijs op 200 tot 300 euro, maar de afstand tot de meterkast en de hoeveelheid werk kunnen dit flink beïnvloeden. Vraag daarom vooraf een duidelijke offerte van de werkzaamheden, zodat je niet voor verrassingen komt te staan.
