De HomeWizard kWh Meter hangt sinds mei 2024 in onze meterkast, op de exclusieve groep waar de stekker-thuisbatterijen die we testen op aangesloten zijn. We kochten hem met één vraag: wat is het werkelijke rendement van zo’n batterij? Twee jaar later meten we er elke thuisbatterij mee die we testen, en leest ons energiemanagementsysteem hem uit om batterijen aan te sturen die zelf niets prijsgeven. In deze review lees je onze ervaring met twee jaar gebruik van de HomeWizard kWh Meter.
Snel antwoord
De HomeWizard kWh Meter meet wat er door hem heen loopt: één groep, één apparaat of een complete fase. Import en export tellen apart. Daarmee bereken je het rendement van een thuisbatterij of het standby-verbruik van een apparaat, en omdat je hem lokaal uitleest werkt hij ook met Homey en Home Assistant.
Wat meet deze kWh-meter precies?
De meter zit in serie in de leiding die je wilt meten: de fasedraad loopt er letterlijk doorheen. Dat kan één groep zijn, maar net zo goed één apparaat, een onderverdeler in de garage of een complete fase. Bij een woning met een 1-fase aansluiting meet je daarmee dus de hele aansluiting.
Dat is het verschil met een P1 Meter. Die leest de slimme meter van de netbeheerder uit en geeft je het totaal van het huis, inclusief gas en de tariefstanden. Deze meter meet zelf, en alleen wat jij ervoor kiest.
Het belangrijkste kenmerk voor ons werk is dat hij twee richtingen apart bijhoudt: een importteller en een exportteller. Bij een apparaat dat alleen verbruikt is dat overbodig, maar bij een thuisbatterij of een omvormer loopt de stroom beide kanten op. Die twee tellers zijn de complete basis voor alles wat verderop in deze review staat. Op het display wisselen ze elkaar af.
Wij gebruiken de 1-fase uitvoering. Er is ook een 3-fase model voor groepen waar drie fasedraden naartoe lopen. Specificaties, het verschil tussen de twee en de actuele prijs staan op de productpagina van de HomeWizard kWh Meter.
Om de meter te plaatsen moet de groep spanningsloos en moet de fasedraad los. Dat is werk aan 230 volt en dus werk voor een installateur, tenzij je zelf weet wat je doet. Reken op hooguit een uur: bij ons duurde het een kleine drie kwartier, en daar zat het ophangen van een extern verdeelkastje naast de meterkast bij in. Wij betaalden niets omdat er een elektricien in de familie zit, maar houd er rekening mee dat dit voor de meeste mensen wel een kostenpost is.
Twee jaar in onze meterkast: wat is er gebeurd?
Kort antwoord: niets. In twee jaar is er geen storing geweest, geen uitval en geen moment waarop we hem opnieuw hebben moeten koppelen. Voor een apparaat dat continu doortelt en waar wij onze meetrapporten op baseren, is dat het belangrijkste wat je erover kunt zeggen.
Het enige dat af en toe wegvalt is het netwerk, en dat is precies waar we benieuwd naar waren. De registratie loopt gewoon door: de meter telt zelf verder en zodra hij weer online is, haalt de HomeWizard-app de tussenliggende periode op. In de grafiek zie je achteraf geen gat.
Ter info
Waarom loopt de telling door zonder netwerk?
Omdat de teller in het apparaat zelf zit. Dit is een gekeurde meter onder de Europese meetinstrumentenrichtlijn MID, en bij zo’n meter is de eigen tellerstand de waarde die telt. Wifi en app zijn bijkomend: die lezen die stand uit. Daarom zit er ook een display op, zodat je de stand kunt aflezen zonder app, zonder netwerk en zonder cloud.
Dat is ook te controleren. Op het display hierboven staat de teller voor teruglevering op 887,8 kilowattuur. Diezelfde meter geeft via het netwerk 887,877 kilowattuur terug, zoals je verderop in de Homey-tegel ziet. Het is dus niet zo dat de app een eigen administratie bijhoudt: hij leest de stand uit die de meter zelf telt.
Bij een P1 Meter ligt dat anders. Die is geen meter maar een uitlezer: hij leest de slimme meter uit die de netbeheerder heeft opgehangen. Valt de P1 Meter weg, dan blijft de slimme meter zelf gewoon doortellen, maar in de historie van de uitlezer zit een gat.
Hoe bevalt de app na twee jaar?
Goed, en vooral: eenvoudig gehouden. Je opent hem, ziet per meter wat er op dat moment gebeurt, en schakelt met een tik tussen nu, dag, week, maand en jaar. Het verbruik staat er in kilowattuur en in euro’s naast elkaar. Meerdere meters komen in hetzelfde overzicht, dus de P1 Meter van het hele huis en deze kWh-meter op een losse groep zie je naast elkaar.
Wat je niet krijgt is een dashboard vol instelbare tegels. Dat is een keuze, en na twee jaar dagelijks gebruik vinden we het de juiste: er valt weinig in te stellen en er gaat weinig stuk. Wie meer wil, gaat toch naar de lokale koppeling en bouwt het zelf.
Wat kun je er allemaal mee meten?
Alles wat achter één groep of één fase zit. In de praktijk zetten mensen hem op vier dingen: de omvormer van de zonnepanelen, de laadpaal, de warmtepomp en de thuisbatterij. Wij gebruiken hem voor dat laatste, maar het meetprincipe is voor alle vier hetzelfde: twee tellers, import en export, en een tellerstand die blijft oplopen.
Bij een laadpaal en een warmtepomp is het rechttoe rechtaan. Je wilt weten wat dat ene apparaat over een jaar kost, en dat is precies het verschil tussen twee tellerstanden. Bij een laadpaal die je doorbelast is de MID-keuring bovendien het verschil tussen een indicatie en een bedrag dat je mag factureren.
Bij zonnepanelen ligt het anders, en daar krijgen we de meeste vragen over.
Waarom verschilt de opbrengst van je panelen met wat je P1 Meter toont?
Omdat de twee op een andere plek meten. Een P1 Meter kan alleen tonen wat de slimme meter meet, en die ziet uitsluitend de stroom die je teruglevert aan het net. Alles wat je panelen opwekken en je huis op datzelfde moment zelf verbruikt, komt daar nooit langs.
Een kWh-meter zet je op de groep van je omvormer, dus vóór dat verbruik. Daar zie je de volledige opbrengst: wat je teruglevert én wat je direct zelf gebruikt. Twee meters, twee getallen, allebei goed. Ze meten alleen niet hetzelfde, en dat verklaart waarom de opbrengst in je app hoger uitvalt dan wat de slimme meter registreert.
Waarom dan niet gewoon je omvormer koppelen? Dat kan in de HomeWizard-app voor een aantal merken en het kost niets extra. Twee kanttekeningen: zo’n koppeling loopt via internet en valt af en toe uit, en lang niet elke omvormer wordt ondersteund. Een meter op de groep meet altijd door, ongeacht welk merk eronder hangt.
Welke data haal je uit de export?
Dit is het onderdeel dat de meter van een monitor in een meetinstrument verandert. In de HomeWizard-app kun je de geschiedenis van elke meter downloaden als een CSV-bestand, een tekstbestand met waarden gescheiden door komma’s dat elk spreadsheetprogramma opent. Voor deze meter zijn dat drie kolommen: het tijdstip, de importteller en de exportteller, in stappen van een kwartier.
Die export zit wel achter Energy+, het abonnement van HomeWizard van 0,99 euro per maand in de app of 11,95 euro per jaar via de website. Zonder abonnement zie je de grafieken gewoon, maar kun je de onderliggende cijfers niet downloaden. Ook de bewaartermijn hangt eraan: standaard twaalf maanden, met Energy+ onbeperkt.
Aan de export zelf zit een grens die je moet kennen voor je aan het rekenen slaat: op kwartierbasis haal je maximaal 365 dagen in een keer op, op dagwaarden is het bereik onbeperkt. Onze jaarexport loopt daarom precies van 1 juli tot 1 juli. Wil je meer dan een jaar op kwartierniveau, dan moet je in blokken exporteren en die zelf aan elkaar plakken.
Die tellerstanden zijn cumulatief, dus ze lopen alleen maar op. Dat klinkt onhandig maar is juist de kracht: elk verschil tussen twee regels is een meting op zich. Een jaar aan data is bij ons zo’n 35.000 regels, en daar zit meer in dan de app laat zien.
Wat we er in de praktijk uit halen, in oplopende moeilijkheid: het verbruik of de opbrengst over een dag, maand of jaar, het standby-verbruik van het apparaat erachter, het vermogensprofiel tijdens laden en ontladen, de bruikbare capaciteit van een batterij, en het rendement. Dat laatste krijgt hieronder een eigen hoofdstuk.
Eén beperking hoort erbij. Een kwartier is grof. Een thuisbatterij die op nul afname regelt wisselt binnen minuten van richting, en dat zie je in de export niet terug. Daarvoor moet je de meter rechtstreeks uitlezen, en dat komt verderop aan bod.
Loont het om die data door een AI-model te halen?
Sinds kort wel, en dat verandert het werk meer dan de meter zelf. Waar je vroeger een middag in een spreadsheet zat om de omslagpunten te vinden, kun je nu een vraag stellen over 35.000 regels en krijg je een bruikbaar antwoord terug. Voor patroonherkenning is dat sterk: welke nachten wijken af, waar zit een uitschieter, wanneer stopte het laden.
Er zit een duidelijke grens aan, en die is het vermelden waard omdat hij vaak wordt overgeslagen. Laat een model niet zelf optellen over duizenden regels: dan komen er getallen uit die plausibel ogen en niet kloppen. Wat wel werkt is het model de rekenregel laten opschrijven, die zelf uitvoeren, en de uitkomst met de hand narekenen op een handvol regels. Elk cijfer in onze meetrapporten gaat op die manier door de controle.
Hoe bereken je hiermee het rendement van een thuisbatterij?
Dit was de reden dat we de meter kochten, en het is nog steeds waar we hem het meest voor gebruiken. Inmiddels hebben we er bij ongeveer tien thuisbatterijen het rendement mee bepaald. Vakterm daarvoor is de round-trip efficiency: het aandeel van de energie die je erin stopt dat er aan de andere kant weer uit komt.
De rekensom zelf is simpel, want je hebt precies de twee getallen die je nodig hebt:
Round-trip efficiency is de toename van de exportteller gedeeld door de toename van de importteller, gemeten over een periode waarin de batterij aan het begin en aan het eind even vol stond.
Stel dat de importteller in het meetvenster oploopt van 1.000,0 naar 1.010,0 kilowattuur en de exportteller van 800,0 naar 808,0. Er ging dan 10 kilowattuur in en 8 kilowattuur uit, en het rendement is 80 procent. Die 2 kilowattuur verdwijnt in de omzetting bij het laden en het ontladen, in het eigen verbruik van de omvormer en in de elektronica die blijft draaien als de batterij niets doet.
Het lastige zit niet in de deling maar in die laatste voorwaarde: even vol aan het begin en aan het eind. Begint een batterij halfvol en eindigt hij vol, dan meet je de verandering in vulgraad en niet het rendement. Je krijgt dan een getal dat er geloofwaardig uitziet en nergens op slaat. Zo ontstaan de meeste rendementscijfers die je online tegenkomt.
Een kWh-meter helpt je daar niet bij, want hij meet vermogen en geen laadtoestand. Bij veel batterijen is die laadtoestand ook helemaal niet uit te lezen. De oplossing is indirect: je zoekt in de data momenten op waarop de batterij aantoonbaar vol stond, en gebruikt twee van die momenten als begin- en eindpunt.
Zo pinnen wij die twee momenten vast
Een batterij die op nul afname regelt heeft altijd iets te doen, want een huis verbruikt nooit exact nul watt. Staat hij toch stil, dan kán hij niet: hij zit tegen een grens aan. Welke grens dat is, verraadt de richting van het vermogen daarvoor.
Neem als ankerpunt altijd vol, en nooit leeg. Vol is een harde grens: de cellen zijn op spanning en daar valt weinig aan te interpreteren. Leeg is dat niet. De minimale laadtoestand van 10 of 20 procent is een softwarematige limiet, en waar die precies ligt schat het batterijmanagementsysteem zelf in. Die schatting is deels een gok en schuift mee met temperatuur, celveroudering en firmware. Twee lege momenten hoeven dus helemaal niet dezelfde vulgraad te hebben, en dan meet je iets anders dan rendement.
De regel die wij aanhouden voor zo’n vol-moment: het einde van een laadperiode van enige omvang, gevolgd door minstens een half uur stilstand op een paar watt. Begin en eind van je meetvenster leg je op twee van die momenten.
Die ondergrens aan de laadperiode is geen detail maar de hele truc. Laat je hem weg, dan vindt de detectie in één nacht tientallen valse vol-momenten, simpelweg omdat een batterij die op nul afname regelt de hele nacht kleine sprongetjes maakt. Zonder die drempel is de uitkomst onbruikbaar.
Meet daarnaast lang genoeg, en in normaal gebruik. Eén cyclus zegt niets, want het rendement hangt sterk af van het vermogen waarmee er geladen en ontladen wordt, en dat verschilt per dag. Meerdere cycli achter elkaar in de echte huishoudsituatie leveren een bruikbaarder getal op dan een geforceerde testcyclus.
En herhaal het in een ander seizoen. In de zomer laadt een batterij op zonneoverschot, met hoog vermogen en bij een aangename temperatuur. In de winter komt het laden van het net, vaak op lager vermogen en bij lagere temperaturen. Dat scheelt genoeg om van een zomermeting geen jaarcijfer te kunnen maken.
Kun je met deze meter apparaten aansturen?
Zelf schakelen doet hij niet. Er zit geen relais in en je kunt er geen tijdschema in zetten: het is een meetinstrument, geen schakelaar. Maar op wat hij meet kun je van alles laten reageren. In de HomeWizard-app stuur je er een Energy Socket of de Plug-in Battery mee aan, en via de lokale koppeling elk apparaat dat in Homey of Home Assistant hangt.
Dat laatste is de reden dat deze meter bij ons van meetinstrument in meetpunt is veranderd. Elke HomeWizard-meter is rechtstreeks op je eigen netwerk uit te lezen via een open programmeerkoppeling, een API. Geen cloud, geen abonnement en geen internetverbinding nodig.
Dat is nuttiger dan het klinkt, want veel thuisbatterijen hebben zelf geen lokale koppeling. De fabrikant biedt een app die via zijn eigen servers praat, met vertraging en soms met een limiet op het aantal opvragingen. Zet je een kWh-meter in serie op de groep van zo’n batterij, dan meet je aan de buitenkant wat erin en eruit gaat. Actueel, lokaal en zonder toestemming van de fabrikant.
Wij lezen die waarde uit in Homey en gebruiken hem in ons energiemanagementsysteem, een HEMS oftewel Home Energy Management System. De flow die daarop draait laat goed zien hoe ver je komt met alleen een vermogensmeting.
Het systeem kijkt naar de kWh-meter en naar het vermogen van het moment daarvoor. Staat de batterij lang stil, dan weet het uit die voorgeschiedenis of hij aan het laden of aan het ontladen was, en dus of hij vol of leeg is. Is hij vol, dan neemt een tweede batterij van een ander merk het laden over, zodat het zonneoverschot niet alsnog het net op gaat. Is hij leeg, dan neemt die tweede batterij het ontladen over. Zodra de batterij op de kWh-meter zelf weer begint te laden of te ontladen, wordt de tweede stilgezet.
Tip van de redactie
Koppel je automatisering aan het meetpunt, niet aan het merk
Bij ons wisselt de batterij op die groep regelmatig, want er staat steeds een ander testexemplaar. De meter blijft. Omdat onze flows de kWh-meter uitlezen en niet het apparaat, kost zo’n wissel geen enkele aanpassing aan de automatisering. Bouw je het andersom op, dan mag je alles overhoop halen zodra een fabrikant zijn koppeling wijzigt.
Wat je er niet uit haalt is de laadtoestand. Een kWh-meter meet watt en kilowattuur, geen procenten. Je kunt de laadtoestand afleiden uit gedrag, zoals hierboven, maar dat blijft een gevolgtrekking en geen meting. Wie een harde laadtoestand nodig heeft, moet die bij de batterij zelf halen.
Directe meting of stroomklemmen: wat is nauwkeuriger?
De meest gestelde vraag bij dit type meter, en het antwoord is minder vanzelfsprekend dan het lijkt. Bij deze meter loopt de stroom er fysiek doorheen, wat directe meting heet. Het alternatief is een meter met stroomklemmen, waarbij een klem om de bestaande kabel het signaal aftapt. Op papier geven beide soorten rond de 1 procent afwijking op.
Het verschil zit in drie dingen die je op het datablad niet meteen ziet. Ten eerste stapelen bij een klemmeter twee foutbronnen: de meter heeft een marge en de klem heeft er ook een. Bij directe meting valt die tweede weg, want het apparaat is als geheel geijkt.
Ten tweede moet een klem openklappen om om de kabel te passen, en die twee helften sluiten nooit magnetisch perfect. Er blijft een minieme spleet over die de meting beïnvloedt, en hoe groot die is hangt af van hoe stevig de klem dichtzit, van trillingen en van temperatuur. Dat is meteen de reden dat een MID-keuring bij zo’n klem niet haalbaar is: je kunt geen typegoedkeuring geven op een afwijking die pas bij de installatie ontstaat.
Ten derde, en dat raakt ons meetwerk het hardst: klemmen verliezen nauwkeurigheid bij lage stromen en registreren heel kleine verbruiken vaak helemaal niet. Wie het standby-verbruik van een thuisbatterij wil weten praat over een handvol watt, en dat valt bij veel klemmen onder de ondergrens. Met directe meting speelt dat niet. Meer over het andere meetprincipe staat in ons artikel over kWh-meters met stroomklemmen.
Een klem wint op andere punten, en dat is geen kleinigheid: je hoeft de groep niet te onderbreken, je meet drie fasen met één apparaat, en boven de 100 ampère is het domweg de enige optie. De vuistregel die wij aanhouden: een klem voor overzicht, een directe meter voor meetwerk en voor doorbelasten.
Voor wie is deze kWh-meter een goede keuze?
Koop deze meter als je één groep, één apparaat of een hele fase niet alleen wilt volgen maar echt wilt meten. Het rendement van een thuisbatterij, de opbrengst van een omvormer, het verbruik van een laadpaal dat je moet kunnen doorbelasten: daar is de MID-keuring en de directe meting het hele punt, en die krijg je met een klemmeter niet. Zit er een apparaat in je huis waarvan de fabrikant je geen fatsoenlijke data geeft, dan is dit ook de manier om er alsnog bij te komen.
Wil je alleen weten welk apparaat het meeste trekt, dan is dit zwaarder dan nodig. Een meter met stroomklemmen of een slimme stekker doet dat werk goedkoper en zonder elektricien. En wil je het totaal van je huis zien inclusief gas en tariefstanden, begin dan bij een P1 Meter en niet hier.
Twijfel je nog tussen de verschillende soorten meters voor losse groepen, kijk dan eerst op onze overzichtspagina met kWh-meters. Daar staan de MID-meters, de klemmeters en de merkgebonden batterijmeters naast elkaar.
