Hoe kan je sluipverbruik verminderen?

Artikel Door Sjoerd Brenninkmeijer
HomeWizard Energy Sockets met de grafiek standby-verbruik in de HomeWizard-app

Advertentie

Zendure Black Friday: SolarFlow 2400 AC+ en AB3000L
Inhoudsopgave

    Snel antwoord

    Sluipverbruik verminder je in drie stappen: meet je basislast met een P1 Meter, spoor de grootste verbruikers op en schakel ze uit met een slimme stekker, tijdklok of stekkerdoos met schakelaar. Elke watt continu verbruik kost je zo’n 2,20 tot 2,45 euro per jaar; bij oudere huishoudens valt vaak honderden kWh per jaar te besparen.

    Wat is sluipverbruik?

    Sluipverbruik, ook wel stand-by-verbruik genoemd, is het stroomverbruik van apparaten die je niet actief gebruikt maar die toch stroom trekken. Per apparaat gaat het om kleine beetjes, maar omdat het 24 uur per dag doorloopt, tikt het hard aan: 1 watt continu verbruik is 8,76 kWh per jaar. Met een P1 Meter breng je dit verbruik eenvoudig in kaart; hoe je dat doet lees je in ons artikel over sluipverbruik meten met een P1 Meter.

    Om het in perspectief te zetten: een wasmachine, droger, vaatwasser en oven verbruiken bij gemiddeld gebruik samen zo’n 565 kWh per jaar. Een continue basislast van 65 watt kost je evenveel. Huishoudens met een basislast van 200 watt of meer verstoken aan sluipverbruik dus al gauw meer dan aan al hun grote huishoudelijke apparaten bij elkaar.

    Ter info

    Nieuwe apparaten mogen bijna niets meer verbruiken

    Sinds mei 2025 gelden strengere EU-regels: nieuwe apparaten mogen in stand-by maximaal 0,5 watt verbruiken, en met netwerkverbinding 2 tot 7 watt. Vanaf 2027 worden die eisen verder aangescherpt. Het grote sluipverbruik zit daardoor vooral in oudere apparaten en in alles wat continu draait, zoals pompen, boilers en mediaboxen.

    Welke apparaten hebben een hoog sluipverbruik?

    1. Pompen: vijver, vloerverwarming en aquarium

    Continu draaiende pompen zijn stille grootverbruikers. Volgens Milieu Centraal kost een vijverpomp van 20 watt 180 kWh per jaar, en een zwaardere pomp van 200 watt zelfs 1.750 kWh. Een oude vloerverwarmingspomp zonder pompschakelaar draait het hele jaar door voor zo’n 700 kWh, terwijl diezelfde pomp mét schakelaar op 130 kWh blijft. Zulke pompen worden overigens niet meer verkocht: door de Europese eisen zitten moderne exemplaren op 5 tot 25 watt. Een aquarium telt voor 300 tot 1.000 kWh per jaar, en dan reken je verwarming en verlichting mee. Kijk per pomp of hij op een tijdschema of vraaggestuurd kan draaien.

    2. Oude koelkast en diepvries

    Strikt genomen is een koelkast geen sluipverbruiker maar basislast: hij moet nu eenmaal continu koelen. Toch hoort hij in dit rijtje, want oude exemplaren verspillen veel. Milieu Centraal rekent voor een vijftien jaar oude koelvriescombinatie met 350 kWh per jaar, oplopend tot 470 kWh bij vijfentwintig jaar, terwijl een nieuw model met label C rond de 160 kWh zit. Een tweede koelkast kost gemiddeld 140 kWh per jaar, voor een paar flesjes fris in de garage. Houd de temperatuur op zo’n 4 graden, ontdooi de vriezer regelmatig en controleer de deurrubbers op slijtage.

    3. TV-ontvanger

    TV-ontvangers zoals de KPN TV+ Box en Ziggo Mediabox blijven in stand-by om snel te kunnen opstarten. Milieu Centraal komt voor moderne decoders op 28 tot 110 kWh per jaar, met uitschieters boven de 400 kWh voor oudere kastjes. De winst zit in de eco-stand, en de providers zijn daar opvallend open over: Ziggo geeft voor de Mediabox Next 9,29 watt op in Quick Start tegenover 0,34 watt in Eco, en KPN noemt 2,5 watt in stand-by tegenover 1,0 watt in de eco-stand. Dat betaal je terug in opstarttijd, bij de Ziggo Next Mini zo’n 25 seconden en bij de Mediabox Next ongeveer twee minuten.

    Wij deden dit in het verleden vooral bij de tv op de slaapkamer, die niet elke dag aan staat en dus wat ons betreft langer kon doen over het opstarten. Maar nog voordeliger is de aanschaf van een nieuwe smart tv die op bijvoorbeeld Google TV (Android) draait. Het aansturen en zappen tussen kanalen doe je met één en dezelfde afstandsbediening en werkt dus net als een normale tv. Naast stroomverbruik scheelt het vaak ook 5 a 6 euro per maand voor het huren van de tv-ontvanger.

    4. Mechanische ventilatie

    Bijna elk huis van na 1975 heeft een mechanische ventilatiebox die dag en nacht doordraait. Stichting Stimular rekent voor een wisselstroomventilator met zo’n 225 kWh per jaar, tegenover 115 kWh voor een gelijkstroomversie: bijna de helft minder. Boxen van vóór 2010 werken volgens Milieu Centraal meestal nog op wisselstroom. Uitzetten is geen optie, want ventileren moet. Vervangen scheelt grofweg 30 tot 35 euro per jaar, met een terugverdientijd van twee tot vijf jaar.

    5. Modem, router en Wi-Fi-versterkers

    Je modem staat altijd aan. Fabrikant AVM geeft voor de FRITZ!Box 7590 gemiddeld 9 tot 10 watt op, en voor de nieuwere 7590 AX zelfs 14 tot 16 watt. Reken je dat om met watt maal 8,76, dan zit je op grofweg 80 tot 140 kWh per jaar, en dan tellen versterkers nog niet mee. KPN, Ziggo en Odido publiceren geen verbruikscijfers over hun eigen modems. Helemaal uitzetten werkt zelden, maar oude versterkers die je niet meer gebruikt kun je gewoon loskoppelen.

    6. Quooker

    Een Quooker, de kokendwaterkraan, is altijd stand-by om direct kokend water te leveren. Quooker geeft zelf een stand-byverbruik van 10 watt op, wat neerkomt op zo’n 87 kWh per jaar. Op de eigen site vergelijkt het merk dat met een Wi-Fi-router, en die vergelijking klopt aardig. Schakel de Quooker uit wanneer je op vakantie bent. Een slimme stekker heeft hier weinig zin: na het inschakelen moet het water opnieuw op temperatuur worden gebracht, waardoor je de besparing grotendeels weer verliest.

    7. Camerabewaking

    Eén camera stelt weinig voor, maar een compleet systeem draait dag en nacht. Cameramerk Axis geeft voor een vaste camera met infrarood een typisch verbruik van 5 watt op, en voor een draai- en zoombare camera 10,5 watt. Een recorder komt daar met bijna 10 watt bovenop. Vier camera’s en een recorder zitten zo rond de 30 watt continu, oftewel ruim 260 kWh per jaar. Loop periodiek langs wat er nog hangt en koppel los wat je niet meer gebruikt.

    8. Wasdroger met antikreukstand

    De meeste wasdrogers verbruiken in de uit-stand hooguit 0,5 watt, maar veel modellen blijven na afloop van het programma nog in de antikreukstand draaien. De Consumentenbond adviseert de was er snel uit te halen, juist om dat verbruik te voorkomen. Hoeveel het precies kost, geeft geen enkele bron: dat hangt af van hoe lang je de trommel laat doordraaien.

    Onze aanrader

    Meet eerst, bespaar daarna

    Welk apparaat bij jou het meeste kost, zie je pas als je het meet. Een P1 Meter leest je slimme meter elke seconde uit en laat je basislast direct zien.

    Hoeveel sluipverbruik heeft je eigen energiesysteem?

    Opvallend genoeg is de nieuwste categorie sluipverbruikers je eigen energiesysteem. Een hybride omvormer die ’s nachts stand-by blijft, trekt al snel 10 tot 30 watt, goed voor 90 tot 260 kWh per jaar. Micro-omvormers koppelen zichzelf ’s nachts los en verbruiken vrijwel niets. Moderne stekker-thuisbatterijen doen het netjes: de HomeWizard Plug-in Battery blijft rond de 1 watt stand-by, en ook batterijen van bijvoorbeeld Zendure trekken ’s nachts vrijwel niets van het net.

    Ook slimme stekkers zelf verbruiken stroom: 0,3 tot 1 watt per stuk. Eén stekker is verwaarloosbaar, maar wie er tien in huis heeft, creëert daarmee ongemerkt een paar watt nieuwe basislast. Hang slimme stekkers dus alleen op plekken waar ze meer besparen dan ze kosten.

    6 Tips voor het verminderen van sluipverbruik

    1. Slimme stekker of stekkerdoos

    Groepeer apparaten die bij elkaar horen, zoals je tv-meubel met ontvanger, soundbar en spelcomputer, op één stekkerdoos met schakelaar of één slimme stekker. Zo schakel je in één keer alles echt uit. Een slimme stekker zoals de HomeWizard Energy Socket kan dat automatisch op een tijdschema doen, en meet meteen het verbruik.

    2. Zet een apparaat echt uit

    Computers, laptops, tv’s, printers en keukenapparaten verbruiken in de slaap- of stand-by-stand nog steeds stroom. Zet ze volledig uit als je ze niet gebruikt. Lukt dat niet met een fysieke knop, dan is een mechanische tijdklok van een paar euro de zuinigste oplossing: die verbruikt zelf niets, terwijl een slimme stekker 0,3 tot 1 watt kost.

    3. Kies energiezuinige apparaten

    Houd bij aanschaf rekening met het verbruik en vervang echt oude apparaten; die investering verdien je soms binnen één of twee jaar terug. Twijfel je of een apparaat aan vervanging toe is? Meet het verbruik een tijdje met een slimme stekker met energiemeting, dan weet je het zeker.

    4. Energiezuinige instellingen

    Veel apparaten hebben een eco-modus: tv’s, tv-ontvangers, laptops en spelcomputers. Soms wordt het apparaat er iets trager van of duurt opstarten langer, maar het scheelt flink. Bij spelcomputers loopt het verschil per merk sterk uiteen. Microsoft geeft voor de Xbox Series X 10 tot 15 watt op in de slaapstand tegenover 0,5 watt na volledig afsluiten, terwijl Sony voor de PlayStation 5 uitkomt op 0,3 watt in de standaard rustmodus. Nieuwe Xboxen staan sinds eind 2022 standaard op de zuinige stand, maar het loont om dat even na te kijken.

    5. Meet een week terwijl je weg bent

    De zuiverste meting doe je als er niemand thuis is. Kijk na een weekend of vakantie wat je meter heeft weggeschreven en deel dat door het aantal uren: wat overblijft is puur sluipverbruik, zonder koffiezetten of wassen ertussendoor. Vergelijk dat met je nachtverbruik tussen 2.00 en 5.00 uur, dan weet je meteen of er ’s nachts nog iets aanslaat wat je niet had verwacht.

    6. Meet je basislast en herhaal de check jaarlijks

    Zonder meten weet je niet waar je staat. Kijk met je P1 Meter naar je nachtverbruik tussen 2.00 en 5.00 uur: dat is je basislast. Herhaal de meting elk jaar, want sluipverbruik sluipt er ook weer in met elk nieuw apparaat.

    Tip van de redactie

    Reken sluipverbruik altijd om naar euro’s

    Wattage keer 8,76 geeft de kWh per jaar, en keer je stroomprijs de kosten. Een mediabox van 12 watt kost zo ruim 27,- euro per jaar, een vijverpomp van 100 watt bijna 230,- euro. Met die bedragen erbij wordt vanzelf duidelijk welke aanpassing de moeite waard is.

    Veelgestelde vragen

    Hoeveel sluipverbruik heeft een gemiddeld huishouden?
    Een modern huishouden zit rond de 40 tot 80 watt basislast, oftewel 350 tot 700 kWh per jaar. Oudere huishoudens met veel apparatuur, pompen of een mediabox komen fors hoger uit. Elke watt continu verbruik kost je zo'n 2,20 tot 2,45 euro per jaar.
    Wat kost sluipverbruik per jaar?
    Reken met wattage keer 8,76 voor de kWh per jaar, keer je stroomprijs. Een basislast van 100 watt kost bij een stroomprijs van 26 cent zo'n 228 euro per jaar. Een mediabox van 12 watt kost ruim 27 euro per jaar, een zware vijverpomp honderden euro's.
    Welk apparaat is de grootste sluipverbruiker?
    Dat verschilt per huishouden, maar de klassiekers zijn continu draaiende pompen (vijver, vloerverwarming, aquarium), oude koelkasten en vriezers, slecht geïsoleerde keukenboilers en tv-ontvangers. Nieuw in het rijtje: hybride omvormers die 's nachts 10 tot 30 watt stand-by verbruiken.
    Helpt een slimme stekker tegen sluipverbruik?
    Ja, mits slim ingezet. Groepeer apparaten op één slimme stekker of stekkerdoos en schakel ze op vaste tijden volledig uit. Let wel op: een slimme stekker verbruikt zelf 0,3 tot 1 watt, dus hang hem alleen op plekken waar hij meer bespaart dan hij kost. Bij een Quooker of koelkast heeft een slimme stekker geen zin.
    Bronnen bij dit artikel (11)
    1. Milieu Centraal, Grote energieslurpers geraadpleegd 30 juli 2026
    2. Milieu Centraal, Koelkasten en vriezers geraadpleegd 30 juli 2026
    3. Milieu Centraal, Televisie en energieverbruik geraadpleegd 30 juli 2026
    4. KPN, Bespaar met de eco-stand geraadpleegd 30 juli 2026
    5. Ziggo, Energieverbruik en stand-by van tv-ontvangers geraadpleegd 30 juli 2026
    6. Stichting Stimular, Gelijkstroomventilator geraadpleegd 30 juli 2026
    7. Axis Communications, Datasheet AXIS M2036-LE geraadpleegd 30 juli 2026
    8. Axis Communications, Datasheet AXIS P5655-E PTZ geraadpleegd 30 juli 2026
    9. Quooker, Energieverbruik van de Quooker geraadpleegd 30 juli 2026
    10. Consumentenbond, Bespaartips voor je wasdroger geraadpleegd 30 juli 2026
    11. Europese Commissie, Standby, networked standby and off mode geraadpleegd 30 juli 2026

    Over HomeWizard

    HomeWizard is een Nederlands merk dat slimme energieproducten ontwikkelt zoals de P1 Meter, kWh-meters en Energy Socket. Via de HomeWizard app krijgen gebruikers realtime inzicht in hun stroomverbruik en teruglevering. Het merk maakt energiebewust leven eenvoudig, zonder ingewikkelde installatie.

    Meer over HomeWizard →
    Sjoerd Brenninkmeijer

    Sjoerd Brenninkmeijer

    Eigenaar & Redacteur

    Al meer dan tien jaar deel ik online mijn passie voor smart homes en energiebesparing. Ik duik graag diep in alles rond P1-meters en thuisbatterijen en vertaal technische details naar heldere, toepasbare tips. In mijn eigen huis regelt een Homey Pro vrijwel alles automatisch – van automatische wasjes op basis van mijn zonne opbrengst tot slimme verlichting – en die praktijkervaring neem ik mee in elk artikel. Volg me voor concrete stappen naar een energiezuinig smart home!

    Meer over Sjoerd Brenninkmeijer →
    Elke vrijdag

    P1Meter.nl nieuwsbrief

    Het laatste nieuws en onze reviews over thuisbatterijen en P1 Meters, elke vrijdag in je mail.

    Affiliate-disclaimer

    Dit artikel bevat affiliate-links. Koop je iets via een van deze links, dan ontvang ik daarvoor een kleine commissie zonder dat het jou meer kost. Lees mijn affiliate-disclaimer voor de details.