Inhoudsopgave
Snel antwoord
Sluipverbruik verminder je in drie stappen: meet je basislast met een P1 Meter, spoor de grootste verbruikers op en schakel ze uit met een slimme stekker, tijdklok of stekkerdoos met schakelaar. Elke watt continu verbruik kost je zo’n 2,20 tot 2,45 euro per jaar; bij oudere huishoudens valt vaak honderden kWh per jaar te besparen.
Wat is sluipverbruik?
Sluipverbruik, ook wel stand-by-verbruik genoemd, is het stroomverbruik van apparaten die je niet actief gebruikt maar die toch stroom trekken. Per apparaat gaat het om kleine beetjes, maar omdat het 24 uur per dag doorloopt, tikt het hard aan: 1 watt continu verbruik is 8,76 kWh per jaar. Met een P1 Meter breng je dit verbruik eenvoudig in kaart; hoe je dat doet lees je in ons artikel over sluipverbruik meten met een P1 Meter.
Topdeal: HomeWizard P1 Meter
Om het in perspectief te zetten: een wasmachine, droger, vaatwasser en oven verbruiken bij gemiddeld gebruik samen zo’n 565 kWh per jaar. Een continue basislast van 65 watt kost je evenveel. Huishoudens met een basislast van 200 watt of meer verstoken aan sluipverbruik dus al gauw meer dan aan al hun grote huishoudelijke apparaten bij elkaar.
Ter info
Nieuwe apparaten mogen bijna niets meer verbruiken
Sinds mei 2025 gelden strengere EU-regels: nieuwe apparaten mogen in stand-by maximaal 0,5 watt verbruiken, en met netwerkverbinding 2 tot 7 watt. Vanaf 2027 worden die eisen verder aangescherpt. Het grote sluipverbruik zit daardoor vooral in oudere apparaten en in alles wat continu draait, zoals pompen, boilers en mediaboxen.
Welke apparaten hebben een hoog sluipverbruik?
1. Pompen: vijver, vloerverwarming en aquarium
Continu draaiende pompen zijn stille grootverbruikers. Volgens Milieu Centraal kost een vijverpomp van 20 watt 180 kWh per jaar, en een zwaardere pomp van 200 watt zelfs 1.750 kWh. Een oude vloerverwarmingspomp zonder pompschakelaar draait het hele jaar door voor zo’n 700 kWh, terwijl diezelfde pomp mét schakelaar op 130 kWh blijft. Zulke pompen worden overigens niet meer verkocht: door de Europese eisen zitten moderne exemplaren op 5 tot 25 watt. Een aquarium telt voor 300 tot 1.000 kWh per jaar, en dan reken je verwarming en verlichting mee. Kijk per pomp of hij op een tijdschema of vraaggestuurd kan draaien.
2. Oude koelkast en diepvries
Strikt genomen is een koelkast geen sluipverbruiker maar basislast: hij moet nu eenmaal continu koelen. Toch hoort hij in dit rijtje, want oude exemplaren verspillen veel. Milieu Centraal rekent voor een vijftien jaar oude koelvriescombinatie met 350 kWh per jaar, oplopend tot 470 kWh bij vijfentwintig jaar, terwijl een nieuw model met label C rond de 160 kWh zit. Een tweede koelkast kost gemiddeld 140 kWh per jaar, voor een paar flesjes fris in de garage. Houd de temperatuur op zo’n 4 graden, ontdooi de vriezer regelmatig en controleer de deurrubbers op slijtage.
3. TV-ontvanger
TV-ontvangers zoals de KPN TV+ Box en Ziggo Mediabox blijven in stand-by om snel te kunnen opstarten. Milieu Centraal komt voor moderne decoders op 28 tot 110 kWh per jaar, met uitschieters boven de 400 kWh voor oudere kastjes. De winst zit in de eco-stand, en de providers zijn daar opvallend open over: Ziggo geeft voor de Mediabox Next 9,29 watt op in Quick Start tegenover 0,34 watt in Eco, en KPN noemt 2,5 watt in stand-by tegenover 1,0 watt in de eco-stand. Dat betaal je terug in opstarttijd, bij de Ziggo Next Mini zo’n 25 seconden en bij de Mediabox Next ongeveer twee minuten.
Wij deden dit in het verleden vooral bij de tv op de slaapkamer, die niet elke dag aan staat en dus wat ons betreft langer kon doen over het opstarten. Maar nog voordeliger is de aanschaf van een nieuwe smart tv die op bijvoorbeeld Google TV (Android) draait. Het aansturen en zappen tussen kanalen doe je met één en dezelfde afstandsbediening en werkt dus net als een normale tv. Naast stroomverbruik scheelt het vaak ook 5 a 6 euro per maand voor het huren van de tv-ontvanger.
4. Mechanische ventilatie
Bijna elk huis van na 1975 heeft een mechanische ventilatiebox die dag en nacht doordraait. Stichting Stimular rekent voor een wisselstroomventilator met zo’n 225 kWh per jaar, tegenover 115 kWh voor een gelijkstroomversie: bijna de helft minder. Boxen van vóór 2010 werken volgens Milieu Centraal meestal nog op wisselstroom. Uitzetten is geen optie, want ventileren moet. Vervangen scheelt grofweg 30 tot 35 euro per jaar, met een terugverdientijd van twee tot vijf jaar.
5. Modem, router en Wi-Fi-versterkers
Je modem staat altijd aan. Fabrikant AVM geeft voor de FRITZ!Box 7590 gemiddeld 9 tot 10 watt op, en voor de nieuwere 7590 AX zelfs 14 tot 16 watt. Reken je dat om met watt maal 8,76, dan zit je op grofweg 80 tot 140 kWh per jaar, en dan tellen versterkers nog niet mee. KPN, Ziggo en Odido publiceren geen verbruikscijfers over hun eigen modems. Helemaal uitzetten werkt zelden, maar oude versterkers die je niet meer gebruikt kun je gewoon loskoppelen.
6. Quooker
Een Quooker, de kokendwaterkraan, is altijd stand-by om direct kokend water te leveren. Quooker geeft zelf een stand-byverbruik van 10 watt op, wat neerkomt op zo’n 87 kWh per jaar. Op de eigen site vergelijkt het merk dat met een Wi-Fi-router, en die vergelijking klopt aardig. Schakel de Quooker uit wanneer je op vakantie bent. Een slimme stekker heeft hier weinig zin: na het inschakelen moet het water opnieuw op temperatuur worden gebracht, waardoor je de besparing grotendeels weer verliest.
7. Camerabewaking
Eén camera stelt weinig voor, maar een compleet systeem draait dag en nacht. Cameramerk Axis geeft voor een vaste camera met infrarood een typisch verbruik van 5 watt op, en voor een draai- en zoombare camera 10,5 watt. Een recorder komt daar met bijna 10 watt bovenop. Vier camera’s en een recorder zitten zo rond de 30 watt continu, oftewel ruim 260 kWh per jaar. Loop periodiek langs wat er nog hangt en koppel los wat je niet meer gebruikt.
8. Wasdroger met antikreukstand
De meeste wasdrogers verbruiken in de uit-stand hooguit 0,5 watt, maar veel modellen blijven na afloop van het programma nog in de antikreukstand draaien. De Consumentenbond adviseert de was er snel uit te halen, juist om dat verbruik te voorkomen. Hoeveel het precies kost, geeft geen enkele bron: dat hangt af van hoe lang je de trommel laat doordraaien.
Onze aanrader
Meet eerst, bespaar daarna
Welk apparaat bij jou het meeste kost, zie je pas als je het meet. Een P1 Meter leest je slimme meter elke seconde uit en laat je basislast direct zien.
Hoeveel sluipverbruik heeft je eigen energiesysteem?
Opvallend genoeg is de nieuwste categorie sluipverbruikers je eigen energiesysteem. Een hybride omvormer die ’s nachts stand-by blijft, trekt al snel 10 tot 30 watt, goed voor 90 tot 260 kWh per jaar. Micro-omvormers koppelen zichzelf ’s nachts los en verbruiken vrijwel niets. Moderne stekker-thuisbatterijen doen het netjes: de HomeWizard Plug-in Battery blijft rond de 1 watt stand-by, en ook batterijen van bijvoorbeeld Zendure trekken ’s nachts vrijwel niets van het net.
Ook slimme stekkers zelf verbruiken stroom: 0,3 tot 1 watt per stuk. Eén stekker is verwaarloosbaar, maar wie er tien in huis heeft, creëert daarmee ongemerkt een paar watt nieuwe basislast. Hang slimme stekkers dus alleen op plekken waar ze meer besparen dan ze kosten.
6 Tips voor het verminderen van sluipverbruik
1. Slimme stekker of stekkerdoos
Groepeer apparaten die bij elkaar horen, zoals je tv-meubel met ontvanger, soundbar en spelcomputer, op één stekkerdoos met schakelaar of één slimme stekker. Zo schakel je in één keer alles echt uit. Een slimme stekker zoals de HomeWizard Energy Socket kan dat automatisch op een tijdschema doen, en meet meteen het verbruik.
2. Zet een apparaat echt uit
Computers, laptops, tv’s, printers en keukenapparaten verbruiken in de slaap- of stand-by-stand nog steeds stroom. Zet ze volledig uit als je ze niet gebruikt. Lukt dat niet met een fysieke knop, dan is een mechanische tijdklok van een paar euro de zuinigste oplossing: die verbruikt zelf niets, terwijl een slimme stekker 0,3 tot 1 watt kost.
3. Kies energiezuinige apparaten
Houd bij aanschaf rekening met het verbruik en vervang echt oude apparaten; die investering verdien je soms binnen één of twee jaar terug. Twijfel je of een apparaat aan vervanging toe is? Meet het verbruik een tijdje met een slimme stekker met energiemeting, dan weet je het zeker.
4. Energiezuinige instellingen
Veel apparaten hebben een eco-modus: tv’s, tv-ontvangers, laptops en spelcomputers. Soms wordt het apparaat er iets trager van of duurt opstarten langer, maar het scheelt flink. Bij spelcomputers loopt het verschil per merk sterk uiteen. Microsoft geeft voor de Xbox Series X 10 tot 15 watt op in de slaapstand tegenover 0,5 watt na volledig afsluiten, terwijl Sony voor de PlayStation 5 uitkomt op 0,3 watt in de standaard rustmodus. Nieuwe Xboxen staan sinds eind 2022 standaard op de zuinige stand, maar het loont om dat even na te kijken.
5. Meet een week terwijl je weg bent
De zuiverste meting doe je als er niemand thuis is. Kijk na een weekend of vakantie wat je meter heeft weggeschreven en deel dat door het aantal uren: wat overblijft is puur sluipverbruik, zonder koffiezetten of wassen ertussendoor. Vergelijk dat met je nachtverbruik tussen 2.00 en 5.00 uur, dan weet je meteen of er ’s nachts nog iets aanslaat wat je niet had verwacht.
6. Meet je basislast en herhaal de check jaarlijks
Zonder meten weet je niet waar je staat. Kijk met je P1 Meter naar je nachtverbruik tussen 2.00 en 5.00 uur: dat is je basislast. Herhaal de meting elk jaar, want sluipverbruik sluipt er ook weer in met elk nieuw apparaat.
Tip van de redactie
Reken sluipverbruik altijd om naar euro’s
Wattage keer 8,76 geeft de kWh per jaar, en keer je stroomprijs de kosten. Een mediabox van 12 watt kost zo ruim 27,- euro per jaar, een vijverpomp van 100 watt bijna 230,- euro. Met die bedragen erbij wordt vanzelf duidelijk welke aanpassing de moeite waard is.
